Hệ Mặt Trời (Solar System) là một hệ thống thiên thể gắn kết với nhau bằng lực hấp dẫn, nằm trong nhánh Orion của thiên hà Ngân Hà. Trung tâm của hệ là Mặt Trời – một ngôi sao rực cháy chiếm tới 99,86% tổng khối lượng của toàn hệ bộ hệ. Tất cả những thực thể khác, từ các hành tinh khổng lồ đến những hạt bụi li ti, đều quay quanh "trái tim" rực lửa này.
Hệ Mặt Trời không bỗng dưng hiện hữu. Nó là kết quả của một quá trình kiến tạo vĩ đại kéo dài suốt 4,6 tỷ năm.
Minh họa đám mây phân tử
Minh họa hệ mặt trời dạng chiếc đĩa khổng lồ
Mọi chuyện bắt đầu từ một đám mây khí và bụi khổng lồ (Tinh vân Mặt Trời). Một cú hích từ vụ nổ của ngôi sao lân cận đã khiến đám mây này sụp đổ dưới trọng lực của chính nó.
Khi co lại, nó bắt đầu quay nhanh dần và dẹt lại như một chiếc đĩa khổng lồ. Ở trung tâm đĩa, áp suất và nhiệt độ tăng cao đến mức khủng khiếp, kích hoạt phản ứng nhiệt hạch.
Mặt Trời bừng sáng, quét sạch những tàn dư khí bụi xung quanh, chính thức khai sinh ra một hệ sao mới. Trong khi đó, ở phần đĩa bên ngoài, các hạt bụi va chạm và kết dính vào nhau theo hiệu ứng "quả cầu tuyết". Từ những mảnh vụn nhỏ, chúng trở thành các vi hành tinh, rồi va chạm để hình thành nên các hành tinh mà chúng ta thấy ngày nay.
Ở gần Mặt Trời, nhiệt độ quá cao khiến chỉ có kim loại và đá mới chịu đựng được.
Ở xa hơn, cái lạnh cho phép băng và khí tích tụ, tạo nên các hành tinh khổng lồ.
Mặt Trời không chỉ là một thiên thể rực sáng giữa không gian. Nó là trung tâm của Hệ Mặt Trời, nơi nguồn năng lượng và lực hấp dẫn âm thầm giữ cho mọi hành tinh vận động trong trật tự. Từ những khối đá nhỏ bé đến các gã khổng lồ khí, tất cả đều quay quanh ngôi sao này — một trái tim vũ trụ đang lặng lẽ tỏa sáng...
Đây là câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng đã gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi nhất trong lịch sử thiên văn học hiện đại.
Cho đến trước năm 2006, hầu hết chúng ta đều học rằng có 9 hành tinh. Tuy nhiên, hiện nay con số chính thức chỉ là 8 bao gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương.
Tại sao Pluto lại bị loại? Vào năm 2006, Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) đã đưa ra quy định mới. Để là một hành tinh, thiên thể phải hội đủ 3 điều kiện:
Quay quanh Mặt Trời.
Có dạng hình cầu.
Dọn sạch vùng lân cận quỹ đạo của mình.
Vì Pluto nằm trong Vành đai Kuiper cùng với quá nhiều mảnh vỡ khác, nó không thỏa mãn điều kiện thứ 3 và bị "hạ cấp" xuống thành Hành tinh lùn.
Cuộc tìm kiếm vẫn chưa dừng lại. Các nhà khoa học tại Caltech đã phát hiện những nhiễu loạn trọng lực lạ thường ở rìa hệ mặt trời. Họ tin rằng có một "Hành tinh thứ 9" khổng lồ, gấp 10 lần Trái Đất, đang ẩn nấp đâu đó trong bóng tối mà chúng ta chưa thể nhìn thấy.